آیین نامه صندوق تعاون و رفاه کانون

تاریخچه

Rate this item
(0 votes)

سال ۱۳۷۰، کانون فیلمنامه نویسان سینمای ایران با هدف ساماندهی وضعیت فیلمنامه و حمایت از فیلمنامه نویسان، تقریبا همزمان با چند صنف دیگر مانند کانون کارگردانان در خانۀ سینما تاسیس شد. یک گروه یازده نفره متشکل از محمد آفریده، سیروس تسلیمی، سیامک تقی‌پور، فریدون جیرانی، کامبوزیا پرتوی، محمود حسنی، حسین ترابی، انیسه شاه حسینی، خسرو دهقان، اصغر عبداللهی و مجتبی متولی در دفتر مجلۀ گزارش فیلم و دفا‌تر دیگر سینمائی گرد هم آمدند و کانون فیلمنامه نویسان سینمای ایران را تاسیس کردند.

نخست اساسنامه‌ای در ۶۰ ماده تهیه و تنظیم شد که البته تعدادی از این یازده نفر به دلیل عدم حضور در برخی از جلسات، پای اساسنامه را امضا نکردند. پس از آن برای بررسی بیشتر اساسنامه این جلسات در چند دفا‌تر سینمایی مثل شیراز فیلم و یزد فیلم ادامه پیدا کرد. سپس از حدود ۴۰ نفر از کسانی که در چهارچوب این اساسنامه می‌توانستند به عنوان فیلمنامه نویس شناخته شوند، در مجمع عمومی دعوت به عمل آمد. بحث‌های بسیاری در زمینه ضوابط عضو گیری مطرح شد. مهم‌ترین شرط عضویت این بود که همه اعضا می‌باید از سال ۱۳۶۲ به بعد حداقل یک فیلمنامه مصوب یا ساخته و به نمایش در آمده نوشته باشند. علاوه بر آن در اساسنامه چنین قید شده بود که فیلمنامه نویس کانون کسی ست که حداقل یک فیلمنامه برای فردی دیگر (به عنوان کارگردان) نوشته باشد. با این قید، طبعا برخی از کارگردانان که خود فیلمنامه اثر خود را می‌نوشتند و یا فیلمنامه دیگران را بازنویسی می‌کردند، واجد عضویت در کانون فیلمنامه نویسان نبودند. برخی از نویسندگان معتقد بودند که عده‌ای از کارگردانان فیلمنامه‌ای را می‌خرند، تغییراتی در آن می‌دهند و حتی‌گاه نام نویسنده اول را حذف و تنها نام خود را به عنوان فیلمنامه نویس در تیتراژ فیلم ذکر می‌کنند. در ‌‌نهایت و پس از بحث‌های بسیار تصمیم جمع بر این قرار گرفت که عبارت فیلمنامه مصوب حذف شود و تنها ذکر نام نویسنده در تیتراژ فیلم ساخته شده برای عضویت در کانون، کافی‌ست.


چهار سال بعد، به دلیل حجم تولیدات سینمایی، تغییراتی نیز در اساسنامه ایجاد شد. تنی چند از اعضا معتقد بودند برخی از نویسندگان، تنها با یک فیلمنامه ساخته شده عضو کانون هستند، در حالی که سالهاست فیلمی بر اساس فیلمنامه آن‌ها ساخته نشده است. علاوه بر آن عده‌ای دیگر از فیلمنامه نویس - کارگردانانِ صاحب اعتباری که اساسا برای دیگران فیلمنامه نمی‌نوشتند، به عنوان عضو کانون شناخته نمی‌شدند. برای جبران این نقیصه، اساسنامه مجددا تغییر کرد. به این ترتیب کسانی می‌توانستند عضو کانون شوند که حداقل دو فیلمنامه ساخته شده در کارنامه خود داشته باشند. ضمنا اگر کارگردانی فیلمنامه دو فیلم از کارهای خود را نوشته بود، می‌توانست عضو رسمی کانون محسوب شود. به این ترتیب راه برای حضور فیلمنامه نویس – کارگردان‌های حرفه‌ای سینمای ایران در کانون فیلمنامه نویسان نیز هموار گردید.

بر این اساس اعضای رسمی شامل دو گروه پیوسته یا وابسته‌اند. اگر کسی عضویت پیوسته صنفی دیگر را داشته باشد، طبعاً عضو وابسته کانون خواهد بود. اعضای موقت نیز شامل دو گروهند: نخست گروهی که فقط یک فیلمنامه ساخته شده دارند و یا دو فیلمنامه را بازنویسی کرده‌اند. این افراد اگرچه شرایط یک عضو رسمی را ندارند، اما می‌توانند عضویت موقت داشته باشند و از مزایای کانون هم استفاده کنند. مثلا تخفیفی که برای ثبت فیلمنامه‌ها در بانک فیلمنامه به کلیۀ اعضا تعلق می‌گیرد. گروه دوم کسانی هستند که کارت عضویت و شمارۀ عضویت ندارند. این‌ها کسانی هستند که می‌خواهند برای اولین فیلمنامه خود پروانه ساخت بگیرند. کانون به آن‌ها نامه‌ای می‌دهد تا فیلمنامه‌شان پروانه بگیرد. پس از ساخته شدن فیلم (با ذکر اسمشان در تیتراژ) می‌توانند عضو موقت کانون باشند و کارت و شمارۀ عضویت داشته باشند.


در مجمع عمومی کانون که در تاریخ پنجشنبه
۲۳ آبان ۷۰ در آمفی تئا‌تر دانشکده هنر برگزار شد، ۳۵ نفر حضور پیدا کردند. رئیس سنی جلسه آقای جعفر والی و منشی‌های جلسه آقایان محمد نگهداری و محسن دامادی بودند. اساسنامه خوانده شد و همه اعضا آن را تایید و امضا کردند. پس از آن انتخابات انجام گرفت و این افراد به عنوان اولین شورای مرکزی کانون انتخاب شدند: آقایان سیامک تقی‌پور، داریوش مؤدبیان، فریدون جیرانی، عبدالله اسفندیاری، اصغر عبداللهی، محمد آفریده و فرید مصطفوی. اعضای علی البدل سیروس تسلیمی و قاضی ربیحاوی و بازرسان کانون نیز خانم نوشابۀ امیری و مسعود می‌می بودند.

جلسه انتخاب رئیس کانون، در دوم آذر‌‌ همان سال در محل انجمن تهیه و توزیع فیلم ایران برگزار شد. در این جلسه آقای سیامک تقی‌پور به عنوان رئیس کانون و داریوش مودبیان به عنوان نایب رئیس و فرید مصطفوی به عنوان خزانه دار انتخاب شدند.

در تاریخ ۱۲ دی ماه سال ۷۰، همچون سایر صنوف، مجمع عمومی فوق العاده برای پیوستن کانون به خانۀ سینما برگزار شد. در این جلسه برخی معتقد بودند که نباید به خانۀ سینما وابسته بود و بهتر است کانون استقلال صنفی خود را حفظ کند. عده‌ای دیگر معتقد بودند اگر کانون بخواهد با وزارت ارشاد و یا سایر نهاد‌های دولتی ارتباطی تنگاتنگ داشته و بخواهد در زمینه دعاوی حقوقی، از ضمانت اجرایی برخوردار باشد، می‌باید به خانه سینما متصل شود تا همه مسائل صنفی از کانال خانۀ سینما حل و فصل گردد.

پس از تشکیل کانون‌های مختلف، مجمع عمومی خانۀ سینما بوجود آمد. اکنون از طریق خانه سینما، نقطه نظرهای اعضای صنف، گرفتاری‌ها و درخواست‌ها به مراجع بالا انتقال پیدا می‌کرد. کانون فیلمنامه نویسان اگرچه شاید در سیاستگزاری‌های کلان دخالتی نداشت، اما با مشارکت در تمامی دوره‌های مجمع عمومی خانۀ سینما، واسطۀ بین کف هرم با نوک آن به حساب می‌آمد. در برخی از دوره‌ها اعضای کانون در جمع اعضای هیئت مدیره خانه سینما حضوری فعال داشت و اقدامات رفاهی بسیاری مانند بیمه تامین اجتماعی، تعاونی مسکن و... انجام شد. در مواردی نیز اعضای شورای مرکزی کانون طی جلسات متعددی با تهیه کنندگان، فارابی، سیما فیلم و. موفق شدند برای اعضای کانون بازار کار ایجاد نمایند.


در ابتدای تشکیل کانون فیلمنامه نویسان، به دلیل حمایت وزارت ارشاد اسلامی، کارایی کانون هم بیشتر بود. در نتیجه این حمایت‌ها، احکام حقوقی کانون، در دعواهای مالکیت فیلمنامه، ضمانت اجرایی پیدا می‌کرد.

در دوره بعد ترکیب شورای مرکزی تغییر کرد و اصغر عبداللهی رئیس کانون شد. در همین دوره جلساتی با عنوان اتاق طرح و سوژه راه افتاد که در واقع شکل اولیه کارگاههای فیلمنامه نویسی بود که بعد‌ها در حوزه هنری به طور جدی ادامه یافت.

از جمله فعالیت‌های کانون می‌توان به اهدای جایزه به فیلمنامه‌های بر‌تر (تا پیش از راه اندازی جشن خانۀ سینما) و تأسیس بانک فیلمنامه جهت حراست از فیلمنامه‌ها اشاره کرد.

کانون فیلمنامه نویسان در پی مذاکراتی با وزارت ارشاد، بانک فیلمنامه را به عنوان مرکزی جهت ثبت فیلمنامه‌ها در محل خانۀ سینما تأسیس کرد. ایدۀ اولیۀ تشکیل چنین مرکزی از سال‌ها پیش در کانون فیلمنامه نویسان شکل گرفته بود؛ زیرا این نیاز احساس می‌شد که باید جایی برای ثبت فیلمنامه‌ها وجود داشته باشد تا به این ترتیب از آن‌ها حفاظت شود و امکان تخلفات مربوط به فیلمنامه به حداقل برسد.

یکی دیگر از دلایل شکل گیری این ایده حذف مرحلۀ تصویب فیلمنامه هنگام دریافت پروانه ساخت فیلم بود. به این ترتیب در وزارت ارشاد از شخص فیلمنامه نویس هیچ فیلمنامه‌ای پذیرفته نمی‌شد و او برای ساخت فیلمنامه‌اش باید ابتدا با کارگردان یا تهیه کننده‌ای وارد مذاکره می‌شد. طبیعتا این موضوع برای اعضای کانون و یا فیلمنامه نویسان غیر عضو ایجاد خطر می‌کرد؛ به این معنا که در اثنای یافتن کارگردان یا تهیه کننده‌ای که طالب فیلمنامه‌شان باشد، احتمال داشت کل قصه یا بخشی از آن مورد اقتباس قرار گیرد و فیلمنامۀ اقتباسی زود‌تر از فیلمنامۀ اصلی ساخته شود. بنابراین به مرجعی احتیاج بود که فیلمنامه‌ها در آن ثبت شود تا بتوان در صورت بروز چنین مشکلاتی به آن استفاده کرد.

دلیل دیگر تأسیس بانک ایجاد سهولت در امر بازاریابی برای فیلمنامه‌های ثبت شده است. البته کار بازاریابی باید با اطلاع و مجوز نویسندۀ فیلمنامه صورت گیرد و چنانچه این امر می‌سر گردید یعنی قراردادی بین فیلمنامه نویس از یک سو و کارگردان یا تهیه کننده از سوی دیگر منعقد شد، در صدی هم به بانک تعلق خواهد گرفت. (اگرچه، علیرغم تلاش اعضای شورای مرکزی در دوره‌های مختلف، انجام این امر هنوز محقق نشده است)

هیئت امنای اولیه بانک عبارت بودند از؛ محسن دامادی، عبدالله اسفندیاری، فرید مصطفوی و...

از سال ۱۳۸۵ و با ورود هیئت امنای جدید (فرهاد توحیدی و جابر قاسمعلی از کانون فیلمنامه نویسان، علی میرزائی از معاونت سینمائی وزارت ارشاد، محمد رضا سکوت و کامران ملکی از هیئت مدیره خانه سینما، فریدون جیرانی و پس از او، محمد علی سجادی از کانون کارگردانان، سیروس تسلیمی از اتحادیه تهیه کنندگان) اتفاقات جدیدی در بانک فیلمنامه افتاد. در این دوره بانک فیلمنامه به سیستم رایانه‌ای و موتور جستجو مجهز شد تا اطلاعات موجود اعضای بانک در سیستم اطلاعاتی بانک ذخیره شود.

با توجه به گسترش دایره فعالیت بانک و با توجه به اساسنامه جدید، بانک فیلمنامه ایران، به بانک هنر‌ها و فنون سینمائی ایران تبدیل شده و علاوه بر فیلمنامه و طرح داستانی، انواع بازی‌های رایانه‌ای، ترانه، موسیقی، طراحی صحنه و لباس جهت استفاده در هر نوع فیلم سینمائی را نیز ثبت می‌کند.

 

 

Read 947 times